Przepisy prawne

W Polsce podstawowym dokumentem zawierającym podstawy prawne dotyczące transplantologii jest:

  • Ustawa z dnia 1 lipca 2005 roku o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów.
  • Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2004/23/WE z dnia 31 marca 2004 r.

Zgoda domniemana

Według polskiego prawa każda osoba zmarła może być potencjalnym dawcą tkanek i narządów, o ile za życia nie zgłosiła pisemnego sprzeciwu do Centralnego Rejestru Sprzeciwów. Jest to tzw. zgoda domniemana, czyli osoba, która nie zastrzegła swojego sprzeciwu w świetle prawa wyraża zgodę na pobranie swoich narządów i tkanek po śmierci.

Polskie prawodawstwo dopuszcza TRZY FORMY SPRZECIWU na pobranie tkanek i narządów od potencjalnego dawcy:

  • I forma sprzeciwu to wpis w Centralnym Rejestrze Sprzeciwów na pobranie komórek, tkanek i narządów ze zwłok ludzkich;
  • II forma sprzeciwu to oświadczenie pisemne zaopatrzone we własnoręczny podpis;
  • III forma sprzeciwu to oświadczenie ustne złożone w obecności co najmniej dwóch świadków, pisemnie przez nich potwierdzone (oświadczenie takie można złożyć np. podczas przyjmowania do szpitala lub w czasie hospitalizacji).

Jeżeli nie zgadzamy się, aby nasze tkanki uratowały zdrowie i życie innych ludzi to powinniśmy ten sprzeciw zgłosić pisemnie lub osobiście w Centralnym Rejestrze Sprzeciwów, który znajduje się w Centrum Organizacyjno - Koordynacyjnym ds. Transplantacji POLTRANSPLANT w Warszawie przy Alejach Jerozolimskich 87.

Jeśli zgadzamy się na pobranie tkanek i narządów w celu ich przeszczepienia, to zgodnie z polskim prawem nie musimy robić nic. Jednak wiele osób ma pragnienie noszenia przy sobie tzw. oświadczenia woli, czyli świadomej zgody. Posiadanie takiego oświadczenia woli nie stoi w sprzeczności z polskim prawem.

Oświadczenie woli (kliknij aby pobrać druk)

Gdzie można pobierać tkanki

Zgodnie z polskim prawem, pobieranie tkanek ze zwłok ludzkich może odbywać się między innymi w zakładach opieki zdrowotnej, zakładach medycyny sądowej oraz w zakładach pogrzebowych posiadających salę sekcyjną.

Czy potrzebna jest zgoda rodziny?

Obowiązująca w Polsce ustawa o pobieraniu i przeszczepianiu tkanek i narządów nie przewiduje konieczności wyrażania zgody przez rodzinę zmarłego na ich pobranie w celu przeszczepienia. Zwłoki ludzkie nie stanowią rzeczy, a więc nie dotyczy ich prawo własności, nie należą do spadku ani nie mogą stanowić przedmiotu obrotu prawnego. Ochronie prawnej podlega natomiast dobro osobiste najbliższej rodziny, które stanowi jej sfera uczuciowa związana z pamięcią po utracie bliskiej osoby.

W praktyce zespoły pobierające tkanki i narządy rozmawiają z rodziną zmarłego w celu przeprowadzenia wywiadu medycznego oraz zbadania woli osoby zmarłej co do ofiarowania tkanek do celów leczniczych.

Kto może przeszczepiać tkanki

Uwaga! Odbiorcą preparatów tkankowych mogą być wyłącznie Zakłady Opieki Zdrowotnej zajmujące się przeszczepianiem tkanek.

W opracowaniu wykorzystano teksty z praktycznego przewodnika pt.”Wytyczne dotyczące zasad zgłaszania, kwalifikacji i przygotowania zmarłych dawców do pobrania narządów”



Copyright © 2017 IT ENGINEERING